in ,

Volatilite Endeksi (VIX) Nedir?

Volatilite endeksi (VIX), S&P 500’deki kısa vadeli fiyat değişiklerine yönelik piyasanın beklentisini temsil eden gerçek zamanlı bir endekstir. Genel bir ifadeyle VIX, piyasadaki korkunun derecesini ölçer. Bu yüzden korku endeksi olarak da adlandırılır.

Volatilite ya da oynaklığın daha fazla risk, belirsizlik veya daha büyük piyasa düşüşleri gibi olumsuz çağrışımları olsa da tanımın kendisi aslında nötr bir terimdir. Volatilite, bir varlık veya endeksteki fiyat değişikliklerinin istatistiksel bir ölçüsüdür. Yüksek oynaklık, kısa sürelerde daha hızlı fiyat değişiklikleri görüldüğü anlamına gelir.

Volatilite endeksi (VIX), gelecekte beklenen oynaklığın bir ölçüsüdür. Parametre, oynaklık seviyesini yansıtmanın yanı sıra piyasa belirsizliğinin bir göstergesi olarak da kullanılır. Endeks ileriye dönüktür, gelecekteki piyasa hareketinin değişkenliğini tahmin etmeye çalışır. Resmi olarak Chicago Board Options Exchange (CBOE) Volatilite Endeksi olarak bilinen VIX, profesyonel yatırımcıların önümüzdeki 30 gün içinde S&P 500’e yönelik oynaklık tahminlerini ölçer. 

Volatilite endeksi (VIX), S&P 500 endeksinin fiyatlarına göre gerçek zamanlı olarak hesaplanır bu sebeple küresel olarak tanınan bir göstergesidir. VIX, yakın vadeli S&P 500 endeks opsiyonlarının fiyatlarından türetildiği için 30 günlük ileriye dönük oynaklık projeksiyonu üretir.

Oynaklık veya fiyatların değişkenliği, genellikle piyasa duyarlılığını ve özellikle piyasa katılımcılarının korku derecesini ölçmenin bir yolu olarak görülür. Trading dünyasında önemli bir göstergedir, çünkü piyasa riski ve yatırımcı duyarlılığının ölçülebilir bir parametresini sağlar. 

Kaynak: St. Louis FED

S&P 500 ve VIX’in fiyat hareketi genellikle negatif korelasyona sahiptir. Yani, S&P 500 keskin bir şekilde düştüğünde, VIX yükselir veya bunun tam tersi gerçekleşebilir. Genel bir kural olarak, 30’dan büyük VIX değeri genellikle artan belirsizlik, risk ve yatırımcıların korkusundan kaynaklanan büyük oynaklıkla bağlantılıdır. 20’nin altındaki VIX değerleri ise genellikle piyasada istikrarlı, stressiz dönemlere karşılık gelir. Endeksin aldığı en yüksek değerler Ekim 2008’de 89 ve Mart 2020’de ise 83.7 şeklinde gerçekleşmiştir. 

VIX seviyeleri kriz zamanlarında çok yüksek seviyelere çıkabilse de aşırı seviyeler, nadiren uzun süreler boyunca sürdürülür. Bunun nedeni, piyasa koşullarının trader’ları risklerini azaltması için önlemler almaya (opsiyonlar) yöneltmesidir. Bu da piyasadaki korku ve belirsizlik seviyelerini azaltır.

VIX, S&P 500’deki opsiyon fiyatlarının ve gelecekteki olası oynaklığın güvenilir bir yansıması olarak kabul edilir. Doğrudan bir oynaklık ölçüsü olmaktan ziyade VIX, yatırımcıların opsiyon karşılığında ödemeye istekli oldukları primlere dayandırılır. Risk ne kadar büyük olursa insanlar “sigorta” için opsiyonlara ödeme yapmaya daha fazla istekli olur.

Opsiyonların primi gerilediğinde, volatilite endeksi (VIX) de düşer. Opsiyon primi, bir opsiyon sözleşmesi alış ya da satış pozisyonu açarken, alıcının sahip olacağı hak için satıcıya ödediği tutardır. Opsiyon primi alıcı için bir maliyet, satıcı içinse gelirdir. Alıcı, opsiyonu kullansın ya da kullanmasın opsiyon primini ödemek zorundadır.

Başka bir ifadeyle yatırımcılar varlık fiyatlarında büyük hareketler beklediklerinde, genellikle pozisyonlarını opsiyonlar aracılığıyla korurlar. Alım veya satım opsiyonlarına sahip olanlar ancak yeterince büyük bir prim karşılığında bunları satmaya isteklidirler. Opsiyon fiyatlarındaki toplam yükseliş (ki bu, daha büyük piyasa belirsizliğini ve daha yüksek öngörülen oynaklığı gösterir), VIX’i yükseltecek ve böylece yatırımcılara piyasada oynaklığın artma olasılığını gösterecektir.

Yatırım yaparken gelecekteki borsa performansını veya piyasanın zamanını tahmin etmenin hiçbir yolu olmadığını unutmamalısınız. Volatilite endeksi (VIX) sadece bir parametredir. Piyasaların gelecekteki yönü hakkında doğru tahminler yapmış olsa da VIX’in yanlış öngörülerde bulunduğu dönemler de olmuştur. 

VIX geleneksel finans dünyasına ait bir enstrüman olsa da kirpto varlıkların başta Nasdaq olmak üzere diğer endekslerle özellikle pandemi döneminden itibaren artan korelasyonu dikkate alındığında, takip edilmesi gereken parametrelerden biri olduğu aşikar. 

Kriptoparalar ve blockchain hakkındaki her türlü sorunuz için telegram kanalımıza davetlisiniz. Kanala katılmak için tıklayınız.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Burada yer alan ve hiçbir şekilde yönlendirici nitelikte olmayan içerik, yorum ve tavsiyeler genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir.

Hiçbir şekilde yönlendirici nitelikte olmayan bu içerik, genel anlamda bilgi vermeyi amaçlamakta olup; bu içeriğin, yatırımcıların alım satım kararlarını destekleyebilecek yeterli bilgileri kapsamayabileceği dikkate alınmalıdır. Bu sayfalarda yer alan çeşitli bilgi ve görüşlere dayanılarak yapılacak ileriye dönük yatırımlar ve ticari işlemlerin sonuçlarından ya da ortaya çıkabilecek zararlardan KoinSaati sorumlu tutulamaz.

GAK tarafından yazıldı.

Kadir Has Üniversitesi Ekonomi ve Uluslararası Ticaret & Finans departmanlarından derece ile mezun oldum. Akademik çalışmaların ardından finans sektöründe bir aracı kurumun araştırma departmanında analist olarak 2.5 yıl kadar görev aldım. Ocak - Kasım 2022 döneminde KoinSaati'nde editor olarak görev aldım.

XRP, BTC

Kripto Balinaları Piyasanın Yönünü Nasıl Belirler?

Etherscan Nedir ve Nasıl Çalışır?