içinde , , ,

Vitalik Buterin’den DAO’lar Hakkında Çarpıcı Bir Makale

Vitalik, Ethereum

Geçtiğimiz günlerde Vitalik Buterin, DAO’ların yapısı hakkında bir takım yorumlarda bulundu. Buterin’in, “DAOs are not corporations: where decentralization in autonomous organizations matters” başlığını verdiği makalesinden öne çıkan noktaları sizin için derledik. 

“Son zamanlarda, DAO’ların çalışmadığı ve rekabetçi kalabilmek adına geleneksel şirketlere daha fazla benzemeye başlaması gerektiği fikri etrafında çok fazla tartışma oluyor. Bu genel olarak safça bir düşünce olarak gözüküyor. Özellikle, merkeziyetsizliğin önemli olduğu üç durum bulunuyor.

  • İçbükey ortamlarda (concave environments) daha iyi kararlar almak
  • Sansür eylemlerine karşı direnç göstermek
  • Güvenilir adalet ortamı yaratabilmek

Dışbükey ortamlarda (convex environments), karar verme sürecinin merkeziyetsizleştirilmesi, kafa karışıklığına ve verimsiz sonuçlara yol açabilir. Ülkelerin pandemi süresince seyahat kısıtlamalarına gitmesi, dışbükey ortamlara örnek olarak verilebilir.

İçbükey ortamlarda (concave environments) ise kalabalıkların fikrini almak olumlu sonuçlanır. Karar verme sürecinde büyük miktarlarda girdiye sahip DAO benzeri yapılar anlam kazanır.

Son zamanlarda oluşturulan DAO’ların çoğu, yapı olarak diğerlerine göre farklılık gösteriyor. Önceki DAO’lar altyapı sağlamak amacıyla düzenlenirken daha yeni olanlar belirli bir tema etrafında çeşitli görevleri gerçekleştirme maksadıyla organize edilmiştir.

Bu durumda “yeni DAO’lar geleneksel multilayer hiyerarşi kavramını yeniden markalaştırmıyor mu?” sorusu geliyor akıllara. Bunun uygulamaya bağlı olduğunu söyleyebilirim: Bu şablonu almak ve onu basmakalıp büyük şirketlerin yaptığı gibi otoriter bir şeye dönüştürmek olası, ancak şablonu farklı bir şekilde kullanmak da mümkün. Bu şekilde inşa edilmiş bir organizasyonun merkeziyetsiz olmasını sağlayacak iki faktör bulunuyor:

  • Podlar için gerçekten yüksek düzeyde özerklik
  • Merkeziyetsiz ve çeşitli çekirdek yönetimler

Tüm bu tartışmanın neticesinde top level (daha merkeziyetsiz) içbükeydir (concave). Buna karşılık bottom level’lar ise (her pod daha merkezidir) dışbükeydir (convex).

Vitalik, Ethereum

Bir DAO’nun, kurumsal ve devlet aktörleri de dahil olmak üzere dış saldırılara rağmen çalışabilmesi ve kendini koruyabilmesi gerekir. DAO’lar sadece kalıcı sansür dışında istikrarsızlık durumlarını ve aksamaları minimize edecek bir hizmet sağlamalıdırlar.

Kurumsal Yönetim mi yoksa Siyaset Bilimi mi?

DAO’lar bazı durumlarda devletlerin bir takım işlevlerini üstlenmeye çalışırlar. Bunlar genellikle temel altyapıyı sürdürmeye yönelik görevleri içerir. Hükümetler, DAO’ları denetleme konusunda yetersizdir. Bu nedenle DAO’ların, kendilerini denetleme konusunda daha fazla yetenek kazanması gerekir. Bu da merkeziyetsizliği gerektirir. Buna karşılık, yönetişimin saldırıya açık olması, büyük sorunlara yol açabilir. Bu nedenle yönetişimin sadece sağlam olması yetmez, aynı zamanda geniş toplulukları da sağlam olduğuna inandırıcı bir şekilde ikna etmesi gerekir.

Diğer taraftan monarşiler ve şirket benzeri formlar genellikle veraset sorununu çözmekte zorlanırlar. Bunun nedeni kurumsal yapıları belirli bir kişinin alışkanlıklarına derinden bağlı olmasıdır. Demokrasi gibi daha merkeziyetsiz formlar ise bu gibi durumlarda yaşanabilecek yumuşak geçişler hakkında bir teoriye sahiptir. Dolayısıyla DAO’ların, şirket yönetiminden ziyade siyaset biliminden öğrenebileceği daha fazla şey olduğunu iddia ediyorum.

DAO’ların bazı durumlarda belirli karmaşık görevleri yerine getirmesi gerekecektir. Bunun için bir takım kurumsal benzeri formların kullanımı iyi bir fikir olabilir. Beklenmedik belirsizlik zamanlarında bir dizi varsayım etrafında istikrarlı ve değişmez şekilde işlemesi amaçlanan bir sistem, bir yanıtı koordine etmek için lidere ihtiyaç duyar. Burada, kurumsal yönetimden ilham alan yaklaşımlar daha iyi görünebilir çünkü beklenmedik soruna yanıt vermek için hazır bir model sunar.

Ancak siyasi sistemlerin tarihi de bu duruma uygun ve kriz bittiğinde merkeziyetsiz bir sisteme nasıl geri dönüleceği sorusunu da kapsayan bir model sunuyor: Roma Cumhuriyeti’nin krize yanıt vermek için geçici bir süre için bir diktatör seçme geleneği.

Siyaset biliminin yapılarına benzeyen az sayıda DAO’ya ihtiyacımız var. Bu protokoller her şeyden önce istikrarlı ve merkeziyetsiz olmalıdır.

Kripto dünyası da dahil olmak üzere çok sayıda organizasyon lider odaklı formlar şeklinde gelişecek. Ancak bu durum, bazı kurumsal olmayan ve merkeziyetsiz organizasyonlar olmadan, ekosistemin hayatta kalabileceği anlamına gelmiyor.”

Kaynak: Vitalik Buterin

Kripto paralar ve blockchain hakkındaki her türlü sorunuz için telegram kanalımıza davetlisiniz. Kanala katılmak için tıklayınız.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Burada yer alan ve hiçbir şekilde yönlendirici nitelikte olmayan içerik, yorum ve tavsiyeler genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir.

Hiçbir şekilde yönlendirici nitelikte olmayan bu içerik, genel anlamda bilgi vermeyi amaçlamakta olup; bu içeriğin, yatırımcıların alım satım kararlarını destekleyebilecek yeterli bilgileri kapsamayabileceği dikkate alınmalıdır. Bu sayfalarda yer alan çeşitli bilgi ve görüşlere dayanılarak yapılacak ileriye dönük yatırımlar ve ticari işlemlerin sonuçlarından ya da ortaya çıkabilecek zararlardan KoinSaati sorumlu tutulamaz.

Garin Kazanciyan tarafından yazıldı.

Kadir Has Üniversitesi Ekonomi ve Uluslararası Ticaret & Finans departmanlarından derece ile mezun oldum. Çeşitli akademik çalışmaların ardından finans sektöründe bir aracı kurumun araştırma departmanında analist olarak 2.5 yıl kadar görev aldım. Blokzincir teknolojisiyle 2019 yılında tanıştım. Kendimi bu konuda geliştirmeye devam ediyorum.

Algoritmik stablecoin

ABD’den Stablecoin’lere Yasak

Solana (SOL) Uzun Vadeli İyi Bir Yatırım mı?