KoinSaati AkademiKriptopara

TVL (Total Value Locked) Nedir Ve DeFi Projelerinde TVL Neden Önemlidir?

DeFi projelerindeki en popüler ölçümlerden birisi TVL’dir. Kelime anlamı ile TVL (Total Value Locked), “Kitlenmiş Toplam Değer” olarak çevrilebilir ve merkeziyetsiz finans projelerinde akıllı sözleşmeler ile kitli tutulan toplam değeri temsil eder.

Projenin likidite havuzuna, kullanıcılar tarafından aktarılan toplam miktar olarak değerlendirdiğimiz TVL, bir projenin hacmini ve DeFi ekosisteminde toplamda kullanımda olan değeri gösterir.

“Kitli” kelimesi aslında kullanılan kripto varlıkların belirli bir zaman diliminde kilitlendiğini göstermeyebilir. Daha basit bir şekilde akıllı sözleşmeler ile “teminat” altına alınmış değerler olarak da yorumlayabiliriz.

2019 yılı içinde DeFi sistemindeki TVL değerinin %90’ı, 400 milyon dolardan az, MakerDAO uygulamasına ait olduğu görülmektedir. Fakat günümüzde sadece Ethereum DeFi ekosisteminde 10.4 milyar dolardan fazla TVL hacmi olduğunu görmekteyiz.

Genel olarak TVL hacminin 40 uygulama arasında dağıldığını ve uygulamalar arasındaki dominans payının %22’lerde olduğu görülmektedir. TVL hacmi bu sebeple merkeziyetsiz finans sistemleri arasında önemli bir hal almıştır.

TVL’nin DeFi Projelerindeki Kullanım Alanları

TVL ölçümü merkeziyetsiz finans uygulamalarının temelini oluşturan 5 farklı işlemde bize veri sağlar.

Lending (Ödünç Verme)

Ethereum DeFi ekosisteminde en sık tercih edilen işlemlerden birisi olarak karışımıza çıkan Lending, tam kelime anlamı ile ödünç verme anlamına gelmektedir. Bu kavramda ise kullanıcıların ekosistemde kullanılabilecek kripto varlıklarını sisteme yatırıp (deposit), diğer kullanıcıların kendi kilitli varlıkları ile ipotek ederek kullanmalarına olanak sağlarlar. Bir başka deyiş ile sistemdeki diğer kullanıcıların kullanabilmesi için varlıklarını kiralarlar.

Bu işlemde TVL, sistemdeki akıllı sözleşmelere yapılan deposit ve sistemden kiralanan (lend) değerlerin toplamı ile ölçülür. Lend işlemi yapan kullanıcılara kitledikleri miktarın %60’ı kadar kredi marjini verilir.

MakerDAO, bu kategoride dolaşımdaki Ethereum’ların %2.39’u, 1.8 milyar dolar kilitli varlık, ve toplamdan üretilmiş WBTC’nin %14’ü ile ilk sırayı çekmektedir. İstikraz etmek isteyenler, DAI stablecoin’i alabimek için ilk önce bahsi geçen varlıklardan deposit işlemi yapmalılardır.

Decentralized Exchanges (Merkeziyetsiz Borsalar)

Merkeziyetsiz borsalar son yıllarda gittikçe popülerleşmesiyle birlikte TVL açısından ön plandaki alan olmayı başardılar. Likidite havuzları ile oluşturulan DEX’ler, akıllı sözleşmelerine kitlenmiş 3,5 milyar dolardan fazla hacme sahiplerdir.

Bu borsalarda TVL, borsaların akıllı sözleşmeleri ile kitlenen toplam varlıkların değerleri ile ölçülür. Uniswap, Curve ve Balancer gibi likidite havuzu temelli borsalar, TVL söz konusu olunca rekor kıran hacimlere sahiplerdir.

Uniswap, 2,35 milyar dolarlık hacmi ile DeFi protokolleri arasında kilitli varlık bakımından açık ara lider konumdadır. Uniswap’ın barındırdığı, ETH, WBTC ve FYI hacimleri Binance ve Huobi gibi merkezi borsalardan daha derindir.

Derivates (Vadeli İşlemler)

DeFi alanında yeni yeni büyüme gösteren bu kullanım alanı, normal borsalardaki vadeli işlemler gibi değerlendirilebilir. Kullanıcılar, varlıklarını birleşimden meydana gelen bir başka coin/token, vadeli sözleşmeler ya da sistem tarafından önerilen başka değerler kazanmak için kitleme yolunu seçebilirler.

Bir çoğumuzun, çeşitli platformlarda yaptığı “stake” işlemi bu kullanıma örnek olarak gösterilebilir. Bu işlemde TVL, sentetik (bileşimsel) değerleri ve finansal sözleşmeleri destekleyen akıllı sözleşmelere aktarılan varlıkların toplam değeri ile ölçülür.

Staking

Bu kategoride ise ipi Synthetix çekmektedir. Toplam kilitli varlık değeri 592 milyon doların üzerindedir. Synthetix kullanıcıları, SNX tokenlarını USD, Euro, altın ya da Bitcoin gibi sentetik değerler yaratabilmek için stake ederler. Daha sonra sistemde trade edilen ya da ters işlem gören SNX tokenleri üzerinden kazanç elde ederler. Stake edilen miktar arttıkça, kazanılan miktar da doğru orantıda artış gösterir.

Payments (Ödemeler)

Kullanıcıların daha hızlı ve daha ucuza al-sat yapmasını amaçlayan ödeme protokolleri şu anda Layer 2 (2. Katman) çözümü olarak karışımıza çıksalar da DeFi ekosisteminin merkezinde kendine yer edinmeyi başarmıştır.

Bu protokolde TVL, ödeme protokollerinin yan zinciri ya da plasma uygulamalarına aktarılan varlıkların değerleri ile ölçülür.

136 milyon dolarlık toplam kilitli varlık hacmi ile Flexa bu kategorinin lideridir. Flexa kullanıcıların kripto varlıklarını Starbucks, Dunkin Donuts ve GameStop gibi işletmelerde kullanabilmesi için geliştirilmiş bir protokoldür.

Assets (Varlıklar)

Bu kategoride, tokenlaştırılmış coinler ile yapılan işlemleri görüyoruz. Başka uygulamaların akıllı sözleşmelerinde kullanılmak üzere kitlenmiş, uygulamalar arası kullanım amaçlı tokenlar bu işlemde kullanılırlar. Bir nevi, farklı ağlarda kullanılmak için üretilmiş, itibari coinlerdir.

Bitcoin ve Stablecoinler bu işlemde kullanılabilirler. Çeşitli “yield” protokolleri ile yatırılan paralar değerince, diğer sistemdeki karşılığına çevrilirler.

Bu kategorinin lideri ise WBTC’dir (Wrapped Bitcoin). Ethereum ağında 1 milyar dolardan fazla hacmi bulunan WBTC Lending ve DEX piyasalarında işlem görmektedir.

Bu işlemde ise TVL tokenlaştırılmış coinlerin toplam adedi ile ölçülür. Tokenlaştırılmış coinlerin değer ölçeği ise 1:1 olarak hesaplanır.

Kripto paralar hakkında; merak ettikleriniz, öğrenmek istedikleriniz, soru-cevap, güncel analizler için Telegram kanalımızda bizi takip edin ve iletişimde kalın. KoinSaati’nin Telegram Kanalına katılmak için tıklayınız.

Resource (Kaynak): https://medium.com/multi-io/defi-explained-the-tvl-metric-99187587f8f0, https://messari.io/article/how-to-interpret-total-value-locked-tvl-in-defi

Başa dön tuşu