içinde , , , ,

Solana Temel Analizi: Solana (SOL) Nedir?

Solana 2017’de çalışmalarına başlayan, DeFi (merkeziyetsiz finans) uygulamalarını geliştirmek amacıyla yaratılan bir blockchain projesidir. Solana Anatoly Yakovenko tarafından kurulmuştur ve onun altında çalışan bir ekip ile yönetilmektedir.

Anatoly Yakovenko, profesyonel kariyerine Quallcomm’da başlayan bir yazılımcıdır. Daha sonrasında ise Dropbox’ta yazılım mühendisi olarak çalışmaya başlamıştır. Solana’yı Quallcom’dan yine yazılımcı bir arkadaşı ile beraber kurmuşlardır.

Solana Temel Analizi

CoinGecko verilerine baktığımızda Solana (Sol), 9 milyar dolar piyasa değeri ile 18.sırada bulunuyor. Toplam yaklaşık 488 milyon dolar arzının, neredeyse yarısı (270 milyon dolar) dolaşımda bulunuyor.

Verilere baktığımızda toplam arzının sabit olduğunu görüyoruz. Bu ilginç bir detay çünkü blockchain projelerinin kendi coinlerinin toplam arzı sabit olmuyor ve kendi içinde bir enflasyon barındırıyor. Bunun sebebini kısaca açıklayalım: Blockchain projesinde (örneğin Solana) toplam kaynak köküne kadar geldiği zaman bunun madenciliğinin yapılması gerekir. Blokların işlenmeye devam etmesi gerekiyor. Madenciliğini yapan kişilere Solana coin (Sol) hediye edilmesi gerekiyor ki sistem kendi içerisindeki döngüyü devam ettirebilsin.

Solana’nın (Sol) toplam arzının sabit olması bir soru işaretidir. Solana, daha önce hiçbir blockchain projesinin yapmadığı bir şeyi yapıyor ve toplam arzı sabit gösteriyor. Böylece diğer blockchain projeleri (EOS, Tron, Ethereum) gibi kendi içinde enflasyon olması gerekirken Bitcoin gibi toplam sabit yapmayı tercih ediyor. Böylece Sol’ün değerinin çok daha fazla arttıralacağını düşünüyor. Ancak konuda solana.forum’da tartışılan bir konu. Sabit arz olmaması gerektiğini düşünenler var. İleride bu değişebilir beraber göreceğiz.

Solana’nın Explorer’ına girdiğimizde sağ üst köşede Mainnet Beta yazdığını fark ediyoruz. Bu demek oluyor ki Solana henüz resmi olarak beta aşamasında, yani kendi ana blockchain’ini aktif hale getirmemiş. Henüz aktif hale getirmemiş hali ile 18. Sırada yer alıyor ve 9 milyar dolar piyasa değerine sahip. Beta yazısının orada olmasının sebebi ise şu: Ana fikirler hakkında forumda tartışmalar devam ediyor. Yani hali hazırda aktif olan blockchain, mainnet durumuna geçecek, yeniden bir ağ kurulmayacak. Tabi beta sürümünün kalkması ileride fiyatına elbette yansıyabilir.

Borsalarına baktığımızda güven puanı yüksek olan 42 borsada işlem çifti olduğunu görüyoruz. Bir kripto para biriminin ne kadar çok borsada olması o kripto para için güven işareti. Kolayca alım satım yapabilirsiniz demektir bu. Bir koin ya da tokenin (arasındaki fark şudur coin kendine ait bağımsız bir blok zincirine sahiptir, token ise Ethereum gibi blockchain ağları üzerinde yer alırlar) daha fazla borsada olması onun ne kadar güvenilir olduğunu daha az borsada olması ise fiyatının kolay yükseltilebilir olduğunu gösterir. Ana ekip ne kadar az borsada ise borsaların hepsine üye olan birer insanla anlaşıyor. Örneğin hepsine 1 milyon dolar veriyor ve alım emri koymalarını istiyor. Böylece fiyatı yükseltebiliyorlar.

Github’a tıkladığımızda açık kaynak kodlarına erişebiliyoruz. Burası yazılım ve programlama bilgisi gerektiriyor. Ancak bu bilgilere sahip olmadan, toplamda 81 tane paylaşım olduğunu gözlemliyoruz. Başlıkları incelediğimizde çok güncel ve nizami olduğunu görüyoruz bu da pozitif bir işarettir. Programlama bilgisi olmadan da kısaca böyle bir yorum yapılabilir.

Topluluktan twitter adreslerine baktığımızda 161.000 takipçileri var. Düzenli olarak paylaşım yapıyorlar. RT sayıları çok fazla ve RT’lerini incelediğimizde kendileriyle iş yapan projelerin duyurularını paylaştıklarını görüyoruz. Bu kadar çok sayıda projenin olması güvenilir ve sağlam bir temelinin olduğunu bizlere gösteriyor.

Solana tam merkezli değil yarı merkezli bir yapıya sahip ve merkeziye yakın bir noktada duruyor. Ethereum ve Bitcoin ise tam merkeziyetsiz bir yapıdaydı. Tam merkeziyetsiz olduğu için dünyanın dört bir yanından kullanıcılar madencililk yapıyor ve bu madencilerin birbiriyle iletişim, alışveriş içinde olması ve birbirinden onay alması gerektiği için ağ çok yavaşlıyor ve işlem ücretleri çok yüksek seyrediyor. Ethereum bunu çözmek için çeşitli yollar deniyor.

Tron ve Eos’un çok hızlı olmasının sebebi ise Ethereum kadar tam merkeziyetsiz olmamaları. Evet yine bu blockchainler de merkeziyetsizler, kullanıcılar madencilik yapıyor ancak bu projeler hızı sağlayabilmek için belli merkezlerde kendi tuttukları adamlara madencilik yaptırıyorlar. Böylece ağ hızlı ve komisyonlar düşük hale geliyor. İşte Solana’nın da yaptığı bu. Belli yerlerde kendisi madencilik yaptırdığı için çok daha hızlı ve ucuz hale getiriyor.

Solananın ikinci explorerına girdiğimizde nerde madencilik yapıldığına dair verilere ulaşabiliyoruz. Sağlayıcılarına baktığımızda (validators) toplamda 595 tane madencilik yapan olduğunu görüyoruz. Sıralı listesi de yine site üzerinden görülebiliyor. Tıkladığınızda cüzdan adreslerinin bilgisine de ulaşabiliyorsunuz.

İnternet sitesine girdiğimizde toplam yapılan işlemi blok süresini, ortalama işlem ücretini ( 0.000005USD) görebiliyorsunuz. Ekosisteme tıkladığınızda Solana üzerinde olan ya da beraber çalışan bütün uygulamaları görebiliyorsunuz. Sollet, Solana’nın cüzdanı, Serum ise DEX’i (merkeziyetsiz borsası) bunun üzerinde Sollet cüzdanınız ile alım satım yapabiliyorsunuz.

Solananın Riskleri

Başlıca riski karar mekanizması küçük bir ekipten çıkması. O ekip de aslında ekibin başındaki kişiyi dinliyor. Karar mekanizmasın bu denli merkezi olması bir risk barındıyor.

İkinci olarak Proof of History ile çalışması. Bu konuyu anlatmak için bir parantez açalım:

Solana’nın bu kadar yüksek hıza gelmesinin bir sebebi var. Bunlar beraber çalıştığı protokoller. Protokol, bir algoritma sayesinde hazırlanan kendi blockchainlerine bağlı sistemlerdir. Bu protokoller sayesinde blockchain hızlı ve düşük ücretli oluyor. Proof of History bu protokollerden birisi. Bu konu ise çok teknik bir konu. Kısaca açıklamaya çalışalım: Blockchainler’in hepsinin bir problemi vardır. Madenciler aynı konu için madencilik yaparken aynı anda aynı sonuca varırlarsa bir çakışma oluşuyor ve blockchain kendi içerisinde çöküyor, ikiye ayrılıyor. İkiye ayrıldığında eski olan gözardı ediliyor yok ediliyor, yenisi yola devam ediyor. Bu çok teknik bir konu. Ethereum daha önce defalarca yaşadı ve her seferinde eskisini yok et devam et metodu ile yoluna devam etti. Solana bu problemi Proof of History ile çözeceğini vadediyor. Bir işlem oluşmadan önce madenciliğini yapan makineler tarafından işlemin oluşmasından milisaniyeler öncesinde oraya zaman atanıyor. Zamanı atayan makine artık o işten sorumlu makine haline geliyor. Diğer makineler o anda işi orada bırakıyorlar. İşte bunu başarıp başaramayacağını öğrenmek için uzun zamandır beta aşamasındalar ancak şu ana kadar işi başarmış gibiler. Burada bir risk var diyebiliriz. İlk ve tek olarak kendileri bu işi yaptığı için bir problem çıkması durumunda kendi başlarına problemi çözmeleri gerekiyor.

Son olarak ise dolaşım arzının biraz düşük olması risk olarak görülebilir.

Teknik Görünüm

Kaynak: TradingView

Teknik görünüme baktığımızda ise yükseliş trendinin olduğunu görüyoruz. Son olarak geçtiğimiz günlerde 29.000 desteğinin üzerinde devam ederken, 35.9 direncini de kırmış durumda.

Genel açıklama: Burada ele alınanlar “Yatırım Tavsiyesi Değildir”. Herhangi bir şeye yatırım yapmadan önce kendi araştırmanızı yapın.

Kripto paralar hakkında; merak ettikleriniz, öğrenmek istedikleriniz, soru-cevap, güncel analizler için Telegram kanalımızda bizi takip edin ve iletişimde kalın. KoinSaati’nin Telegram Kanalına katılmak için tıklayınız.

Semih Yiğit tarafından yazıldı.

Galatasaray Üniversitesi'nde Ekonomi bölümü öğrencisi olan Semih, Fransızca ve İngilizce dillerine hakimdir. Blokzinciri, merkeziyetsiz finans, teknoloji ve yazılım alanlarında kendini geliştirmekte ve bu alanlarda içerikler üretmektedir.

Stablecoin

En Çok Popüler Olan Stablecoinler

Bitcoin

İzlemeniz Gereken 4 Bitcoin Belgeseli Önerisi