içinde

Kripto Para Sektöründe Merkeziyetli Borsa (CEX) Ve Merkeziyetsiz Borsa (DEX) Nedir?

Kripto para sektöründe birkaç şekilde alım ve satımı gerçekleştirilmektedir. Bunlar CEX, DEX, P2P ve OTC şeklindedir. CEX’in açılımı (Centralised Exchange) yani belli bir merkezi bulunan, bir merkezi yönetime sahip borsalardır. Bu borsalarda kripto paraların listelenmesi, hangi paritelerde listeleneceği, kripto para kullanıcılarına dair kararların alınması bir yönetim tarafından belirlenir. Binance, Kucoin, Huobi bilinen merkeziyetli borsalardır.

DEX ise açılımı (Decentralised Exchange) olan merkeziyetsiz borsalardır. Bu borsalarda altyapı hizmeti dışında tüm kararlar, al sat emirleri kullanıcılara aittir. DEX’lerin avantajı, sizin kimlik ve kripto cüzdan bilgilerinizi kendi database’i içinde tutmaması, ve alım-satım ücretlerinin nispi olarak daha az olmasıdır. Binance DEX, Idex, Etherdelta, Forkdelta ve Uniswap bilinen en ünlü DEX’lerdir. Özellikle 2020 yılında, yüksek hacmi sebebiyle Uniswap merkeziyetsiz borsası adından oldukça söz ettirmiştir.

CEX’lerin avantajı kullanım kolaylığı, görece düşük komisyonlar (zira sadece Ethereum tabanlı CEX borsalarında zaman zaman ücretler aşırı artabilmektedir), müşteri hizmetleri vs olması; DEX’lerin avantajı ise kripto para çeşitliliği, cüzdan güvenliğinin daha yüksek olması ve daha az bürokratik engellerdir. Bunun dışında P2P yani kullanıcılar arasında işlemlerin gerçekleştiği borsalar, OTC dediğimiz büyük hacimli, fiyatı zaman aracının belirlediği işlemleri yapan borsalar da mevcuttur.

blockchain

Merkeziyetli Ve Merkeziyetsiz Borsalarda Bilinmesi Gerekenler

CEX’ler yani merkeziyetli borsalarda para çekim ve yatırma limitleri, belli bir işlem limiti sonrası KYC ( kimlik doğrulama) zorunluluğu, zaman zaman depozit (yatırma) ve withdraw (çekme) durdurulması gibi zorluklar yaşanırken; DEX’lerde bu tarz sınırlamalar yoktur. Ancak DEX yani merkeziyetsiz borsalar arayüz bakımından daha az kullanıcı dostudur ve yapılan hatalı işlemlerin geri alınması mümkün değildir. Bu bakımdan yeni kullanıcılar merkeziyetli borsaları rahatça kullanırken, orta profesyonel ve profesyonel kullanıcılar merkeziyetsiz borsaları tercih ederler. Merkeziyetsiz (DEX) borsaları projeler henüz büyük borsalara girip fiyatlanmamışken listelemeler yaptığından, daha yüksek kar vadetseler de, alım-satım tahtalarındaki fiyat farkları yüzünden riskleri de daha büyüktür.

En bilinen merkeziyetsiz borsa şu an Uniswap borsasıdır, Bu borsa Ethereum tokenlerini listelemektedir. Herhangi bir listeleme ücreti olmadığından, her kullanıcının kolaylıkla likidite ekleme özelliğinden dolayı bağımsız projeler, start-up’lar tarafından tercih edilmektedir. Ancak likidite ekleme kolaylığı ve herhangi bir doğrulama sistemi olmaması; sahtekarlığın da kolayca
gerçekleştirilebilmesine sebep olmaktadır. Bu yüzden merkeziyetsiz borsa kullanımında sahte projelere dikkat etmek gerekir.

Caner Ok tarafından yazıldı.

Kocaeli Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümü mezunu olduktan sonra uzun süre turizm alanında yöneticilik ve danışmanlık hizmetleri yürüttü. Sosyal medya ve dijital yayıncılık deneyiminin ardından blockchain teknolojisi alanına yöneldi. Son dört yıldır blockchain alanında editörlük, komunite yöneticiliği, sosyal medya yönetimi, marketing ve inovatif gelişimler alanlarında çalıştı. Koinsaati'nde Co-Founder ve CEO görevlerini sürdürüyor.

Yeni Başlayan İçin Ethereum Nedir ve Nasıl Ortaya Çıkmıştır?

Polkadot

“Ethereum-Killer” Olarak Gösterilen Polkadot Ne Vadediyor?