in , ,

Fantom: Kripto Şirketi Olmanın İç Yüzü

Bu yazımızda, Fantom’un geliştiricilerinden Andre Cronje‘nin Medium üzerinden paylaştığı metni sizlere aktaracağız.

Haziran 2018 – Fantom çoğunluğu ETH olmak üzere 40.000.000 dolar topladı.

Aralık 2018 – Birim değeri çok fazla düştüğü halde topladığı ETH’leri USD olarak sattı. Böylece Fantom’un bütçesi 5.000.000 doların altına düştü.

Bu bütçenin 3 milyar dolardan fazlası sponsorluklara harcandı. Bu yüzden sponsorluklara daha fazla para harcanmaması gerektiği üzerine karar verildi. Şirket inanılmaz tutumlu hale geldi ve sadece gerçekten gerekli personeller bırakıldı. Alt seviyede bulunan personellerin maaşları düşürüldü, hatta bazıları ücretsiz çalışır hale geldi. Yıllık gider 500.000 dolar seviyesine düşürüldü.

Mayıs 2019 – FTM olmayan bütçe 2.000.000 dolardan azdı. Yaklaşık 900.000 dolar değerinde de FTM vardı. Planlanmamış harcamaların finanse edilmesi için belli aralıklarla FTM satmaya başladık.

Şubat 2020 – Fantom, FTM satın alabilmek adına merkeziyetsiz finans (DeFi) yöntemlerine başvurdu ve buradan gelen kârı kullandı. Hedefimiz 2020 bitmeden 8.000.000 dolarlık bir bütçeyi ayarlayabilmekti. Bu şekilde yıllık 1.5 milyar dolarlık harcama yapabilecektik.

fantom

Mart 2020 – Burn oranımız yıllık 600.000 dolara denk geliyordu. %20 APY oranıyla 3.000.000, yıllık da yaklaşık 600.000 dolar kazanıyorduk. Bu durumdan memnunduk ve işleri büyütmeyi düşünmeye başladık.

Haziran 2020 – COMP piyasaya sürüldü. sUSD’den haftalık 20.320 dolar, COMP’tan haftalık 39.071 dolar kazanmaya başladık. Böylece FTM’ler dahil 2.000.000 dolardan 6.000.000’a çıkmış olduk.

Ağustos 2020 – 11 milyar stablecoin, 7 milyar FTM şeklinde toplamda 18.000.000 dolar bütçe ayarladık. Bir RPC (Remote Procedure Call) şirketinden 8.000.000 dolarlık birleşme teklifi aldık ama teklifi reddettik.

Ekim 2020 – Kilitli token’larla birlikte 39.687.104 dolar topladık. Neredeyse 40 milyar dolar topladık.

Ocak 2021 – FTM’ler dahil 51.684.378 dolara ulaştık.

Şubat 2021 – Haftada 1 milyar dolar kazanıyorduk ve toplam bütçe yaklaşık 147 milyar dolar oldu.

23 – 24 Şubat 2021 – Alameda’ya yaklaşık 35 milyar dolar değerinde 81.500.000 FTM, Blocktower’a ise 5 milyar dolar değerinde 10.834.165 FTM satışı gerçekleştirdik.

fantom

Eylül 2021 – FTM’ler hariç 263 milyar dolar değerinde bir şirket olduk.

Ocak 2022 – Alameda daha fazla iş birliği teklif etti ve reddettik.

Mayıs 2022 – 100 milyar dolar değerinde stablecoin, 50 milyar dolar değerinde BOO, CRV, YFI, CVX ve ETH sahibiydik.

Ekim 2022 – Bir NFT borsası deploy (dağıtım) için 100.000.000 dolar talep etti ve reddettik.

Kasım 2022 – Şu anda 450 milyarın üstünde FTM, 100 milyar dolarlık stablecoin, 100 milyar dolarlık kripto para, 50 milyar dolar kripto dışı varlık sahibiyiz. Maaş burn rate’imiz ise yıllık 7 milyar dolar. Bu şekilde FTM’lere dokunmadan yaklaşık 30 yılı garantilemiş bulunuyoruz.

Çıkarılan Dersler

“Entegrasyonlar”, “listeler”, “veya ortaklıklar” için rakiplerle rekabet etmeye çalışmayın. Rakiplerimizin çoğunun aksine, vakıf nispeten az miktarda FTM’ye sahiptir. Karşılaştırılabilir Layer-1’in çoğu, token tedariklerinin %50 ila %80’i arasındadır. Lansman sırasında Fantom, %3’ten daha azına sahipti, bugün %14’ten fazlasına sahibiz. Token’larımızı almayı tercih ediyoruz, token’larımızı “ortaklıklar” için “satmıyoruz”.

Entegrasyonlar, listelemeler veya sponsorluklar için rakiplerinizle rekabete girmeyin. Rakiplerimizin çoğuna oranla vakfımız daha az FTM’ye sahip. Layer-1 protokollerinin çoğu %50 ila %80 oranında token barındırırlar. Biz ise lansman sırasında %3’ten az barındırıyorduk, bugün ise bu oran %14. Biz token’larımızı sponsorluklar için satmak yerine kendi token’larımızı satın almayı tercih ediyoruz.

Blok zinciri şirketleri gelir elde etmezler. Validatör olmak vakıfın bir parçası değildir, bunu geleceğine inandığımız ağı desteklemek için yaparız ve bunun için ücret alırız. Ancak ücret, en ölçeklenebilir ve en sağlam Layer-1 zincirini oluşturma yolunda bir odak noktası olmaz. Ağ geliri Fantom’a özgüdür, bu ödemeler vakıf için değil Fantom’da geliştirilen dApp’ler için sağlanan platform geliridir. Daha önce Fantom açısından başarılı olsalar da merkeziyetsiz finans ve hazine yönetimi bizim temel işimiz değildir. Gerçekçi olmak gerekirse blok zinciri şirketleri yalnızca kendi token’larını satarak kazanç elde ederler.

Kararlarımızı ise şu sorular doğrultusunda veririz:

  • Bu iş birliği 10 yıl içerisinde bize ne gibi bir katkıda bulunacak?
  • Bu eylemi önümüzdeki 10 yıl boyunca nasıl sürdüreceğiz?
  • Bu lansman için para ödeyeceksek, ortağımızın başka zincirlere geçme ihtimali nedir?

Fantom, Ethereum (ETH) dışında en eski non-fork (çatalsız) Layer-1 protokolüdür. 4 yılı aşkın süredir faaliyet içerisindeyiz ve en az 30 yıl daha çalışmayı planlıyoruz. Teknolojik ve diğer alanlardaki gelişmelerimiz açısından da oldukça şeffafız.

Tavsiyem ise şu: Eğer tüm geliriniz token’ınızı satmak üzerine kuruluysa; kendinize, blok zincirinize ve destekçilerinize kötülük yapıyorsunuz demektir.

Kripto paralar ve blockchain hakkındaki her türlü sorunuz için telegram kanalımıza davetlisiniz. Kanala katılmak için tıklayınız.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Burada yer alan ve hiçbir şekilde yönlendirici nitelikte olmayan içerik, yorum ve tavsiyeler genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir.

Hiçbir şekilde yönlendirici nitelikte olmayan bu içerik, genel anlamda bilgi vermeyi amaçlamakta olup; bu içeriğin, yatırımcıların alım satım kararlarını destekleyebilecek yeterli bilgileri kapsamayabileceği dikkate alınmalıdır. Bu sayfalarda yer alan çeşitli bilgi ve görüşlere dayanılarak yapılacak ileriye dönük yatırımlar ve ticari işlemlerin sonuçlarından ya da ortaya çıkabilecek zararlardan KoinSaati sorumlu tutulamaz. 

Başak Çetinbülüç tarafından yazıldı.

İstanbul Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı son sınıf öğrencisi. KoinSaati içerik yazarı.

Geçtiğimiz Hafta Gerçekleşen En Pahalı NFT Satışları

Ethereum vs Juno Karşılaştırması