içinde ,

Bitcoin Varlığının Ötesinde Blockchain

Bitcoin

Bu içerik OrientusPrime’ın kaynağından alınmıştır. KoinSaati ailesi olarak bu içerik için kendisine teşekkür ediyoruz!

Medium: https://orientusprime.medium.com/
Twitter: https://mobile.twitter.com/OrientusPrime

Bitcoin varlığından önce de elektronik imzalar yoluyla verilen para yollama emirleriyle dijital ortamda para transferi mümkündü. Bir takım devlet otoritesi karşıtları ve gizlilik yanlıları ise “Anarşist Bitcoin” yazımda anlattığım gibi bu para transferini devlet otoritesine bağlı kalmadan, kimsenin kontrolünde olmayan bir düzende gerçekleştirmek istiyorlardı. İnsanların elektronik imzalarla imzaladıkları transfer emirlerini gerçekleştirmek için tek bir şey gerekiyordu, hangi emrin daha önce verildiği konusunda bir mutabakata varmak. “Zaman, Görelilik ve Bitcoin” yazımda bu zamanlama problemine daha ayrıntılı değinmiştim.

Temel Analiz

Elektronik imzalı para transferi emirleri sıralandıktan sonra ise kolayca bu emirler gerçekleştiriliyor. Bu emirlerin nasıl gerçekleştireleceği konusunda bir şeyler yapılmasına gerek yok. O emrin nasıl gerçekleştireleceği deterministik bir algoritmaya bağlı olduğu için herkes tarafından sonucu biliniyor zaten. 126354 numaralı hesaba para gönder emrini girdiğim vakit bunun karşılığı tartışmaya açık bir mevzu değil. Bitcoin için verilebilicek tek emir ise adrese para gönder değil. Çeşitli şartlar belirtip eğer şu şartları sağlarsa bu hesaba para gönder denilebiliyor. Bu değişik şartları belirtebilmek için de bir “Bitcoin Script” dili mevcuttu. Bu şartları Bitcoin Script’i yoluyla belirtebiliyorduk.

Vesting

Bitcoin Script’inin yetenekleri daha önce tanımlanmış script fonksiyonların yapabildikleri ile sınırlıydı. Tam fonksiyonel bir programlama dili gibi istediğimiz fonksiyonu yazamıyorduk çünkü hesaplaması uzun süren fonksiyonları gerçekleştirmek maliyetli ve içlerinde bulunabilicek hatalar da birer güvenlik riski. Bu sebepten Bitcoin Script’ini tam fonksiyonel bir yazılım dili haline getirme fikri kabul görmedi.

Bitcoin Script’i fonksiyonel bir dil haline gelmemişti fakat blockchain üzerinde çalışan tam fonksiyonel bir programlama dili vasıtasıyla yapılabilicekler hala birilerinin ilgisini çekmeye devam ediyordu ve bunun sonucunda yeni bir proje doğdu, o proje Ethereum oldu.

Kriptopara, Bitcoin

Ethereum tam fonksiyonel bir programlama dili Solidity, bu programalama dilinin hesaplanması için gerekli sanal makine EVM, kısa block süreli bir blockchain consensus algoritması GHOST, madencilikte kullanılıcak hash algoritması Ethash, Bitcoin Script’i gibi bir scripte bağlı olmayan Smart Contract’lar ve bu Smart Contract’ların harcadıkları hesaplama gücü kadar harcayacakları ETH’den oluşuyor.

Ethereum üzerinde oluşturacağınız merkeziyetsiz uygulamalarda uygulamanın yapacağı her hesaplama madencilere ETH ödemeli. Bu ucu açık bir programlama dilinin madencilere olan maliyet etkisini dengelemek için önemli bir mekanizma. Bu ekosistemin ihtiyaç duyduğu enerjinin kaynağı olduğu için ETH’yi petrole benzetenler de mevcut.

Kriptopara, Bitcoin, Solana

Ethereum üzerindeki her merkeziyetsiz uygulama/DAPP ortak bir işlem gücü limitini kullandığı için madencilerin hesaplama maliyetini karşılasanız dahi limit yetersiz olduğu için verilen emir işleme sokulamıyabiliyor. Böyle bir durumda bekleyen emirler ağa ödedikler ekstra fee’lere göre sırasıyla gerçekleştiriliyor.

Smart Contract’lar vasıtasıyla Ethereum üzerinde yapılabilicekler konusunda Bitcoin Script’te olduğu gibi yazılımsal bir kısıt bulunmasa da bu kez ağın kapasitesi sebebiyle bir kısıt oluşuyor. Bu sebepten Ethereum, ağın kapasitesini arttırabilmek için çalışmaya ve Ethereum 2.0 dedikleri daha yüksek kapasiteli bir sisteme geçmeye uğraşırken, farklı projeler de bu ölçeklenme ve kapasite sorununu çözme görevini kendilerinin çözebileceğini söyleyerek ortaya çıkıyorlar.

Kriptopara, Bitcoin

İşin aslı ise ölçeklenme yeteneği artsa da bir blockchain tek başına sınırsız ölçeklenme sağlayamayacağı için DAPP sayısı arttıkça bu DAPP’ların üzerinde çalıştığı blockchainlerin sayısı da artmaya devam edicek. O yüzden blockchainler için amaç bütün DAPP’ları tek başına bünyesinde çalıştırabilicek kadar ölçeklenebilme değil bir DAPP’ı bünyesinde düzgün çalıştırabilicek kadar ölçeklenebilir olmasıdır.

Her bir DAPP yeterli bir noktaya kadar ölçeklenebilen blockchain’de yaşadıktan sonraki aşama ise bu farklı blockchainlerin birbirleriyle etkileşimde bulunarak nasıl yeteneklerini arttırabilicekleri olacaktır. Bitcoin’in ötesindeki blockchain dünyasında da gündem günümüz şirketlerinin Blockchain ismini PR olarak kullandığı tuhaf projeleri değil çoklu blockchainler ve blockchainler arası iletişim olacaktır. Son bir not olarak da Ethereum 2.0’daki ölçeklenme prensibi de aslında çoklu blockchainler ve aralarındaki iletişime dayanır.

Kriptoparalar ve blockchain hakkındaki her türlü sorunuz için telegram kanalımıza davetlisiniz. Kanala katılmak için tıklayınız.

Yayıncılık

Twitch Yayıncıları NFT Teknolojisiyle Nasıl Para Kazanabilir?

Bitcoin, Teknoloji, Blockchain

ABD ve Kazakistan, Çin’den Bitcoin Madenciliği Liderliğini Aldı