in ,

Bitcoin Lightning Network Nedir?

Bu yazımızda, Bitcoin Lightning Network’ün ne olduğunu, kullanım alanlarını ve endişeleri kaleme alacağız.

Lightning Network, işlemlerin zincir dışı gerçekleşmesini sağlayarak, birincil Bitcoin blok zincirine kıyasla daha hızlı ve daha uygun maliyetli işlem yapılmasını sağlar.

Lightning Ağını Anlamak

Lightning Network (LN), Bitcoin ağının üzerinde geliştirilen çok önemli bir Layer-2 çözümü olarak karşımıza çıkmaktadır. Lightning Network, Bitcoin’in uzun süredir devam eden ölçeklenebilirlik sorunlarını çözerek, günlük ödemeler için kullanımını engelleyen işlem hızı ve maliyet sorunlarını ele alıyor.

Teorik olarak saniyedeki maksimum Bitcoin işlemi sayısı (TPS) 10 civarındadır, ancak gerçek sayı genellikle üç ila yedi arasındadır. Buna karşılık, VISA gibi geleneksel ödeme işlemcileri ortalama 6.000 TPS işlem gerçekleştirmektedir ve bu da Bitcoin’in ölçeklenebilirliğinin artırılmasına duyulan acil ihtiyacı göstermektedir.

Dahası, bazen önemli seviyelere tırmanan dalgalı işlem ücretleri, Bitcoin’in günlük mikro işlemler için ana akım olarak benimsenmesini engellemektedir.

Başlangıçta eşler arası elektronik para olarak tasarlanan Bitcoin’in anlatısı yıllar içinde evrim geçirmiş ve baskın kullanımı altına benzer bir dijital değer deposuna doğru kaymıştır. Bitcoin ağının madencilik yoluyla fikir birliği sağlamaya dayanan temel tasarımı, işlem hızını artırmak ve maliyetleri düşürmek için bir çözüm olarak Lightning Network’ün geliştirilmesine yol açtı ve Satoshi Nakamoto’nun orijinal vizyonuyla daha yakından uyumlu hale geldi.

Lightning Network Nasıl Çalışır?

Lightning Network temelde, ilk olarak Satoshi Nakamoto tarafından öngörülen ödeme kanalları kavramına dayanmaktadır. İki taraf arasında eşler arası ödemeler oluşturarak Bitcoin işlemlerinde devrim yaratır. Bu kanallar, Bitcoin ağından bağımsız olarak neredeyse anında ve uygun maliyetli işlemler için bir çerçeve sağlayarak, bir fincan kahve satın almak gibi mikro işlemler için idealdir.

Kanal Oluşturma ve İşlemler

Ödeme yapan kişi, bir ödeme kanalı oluşturmak için başlangıçta belirli bir miktarda Bitcoin’i Lightning Network’e kilitler. Bu Bitcoin güvence altına alındıktan sonra, alıcı çeşitli miktarlarda fatura kesebilir. Ödeyen kişi kanalın açıklığını korumak isterse, Bitcoin eklemeye devam edebilir.

Bir Lightning Network kanalındaki her iki taraf da birbirleriyle sorunsuz bir şekilde işlem yapabilir. Kanal işlemleri, her işlemin blok zincirinde ayrı ayrı işlendiği normal Bitcoin işlemlerinden farklıdır. İki taraf bir kanal açtığında ve daha sonra kapattığında, güncellemeler yalnızca birincil blok zincirine kaydedilir. Bu mekanizma, her iki tarafın da ana blok zinciri ile sürekli etkileşime girmeden süresiz olarak fon aktarmasına izin verir.

Düğümler ve Yönlendirme İşlemleri

Lightning Network, ilgili taraflar arasındaki bireysel ödeme kanallarını birbirine bağlayarak yapılandırılmıştır. Bu birbirine bağlı ağ, Lightning düğümlerinin kullanıcılar arasındaki işlemleri verimli bir şekilde yönlendirmesini sağlar. Her işlemin tüm düğümlerin onayını gerektirdiği birincil blok zincirinin aksine, Lightning işlemleri oybirliğiyle onay gerektirmediğinden daha hızlı işlenir.

Kanalın Kapatılması

Her iki taraf da işlemlerini tamamlamayı tercih ettiğinde kanal kapatılır. Bu noktada, kanaldaki tüm işlemler tek bir işlemde birleştirilir ve bu işlem daha sonra kayıt için Bitcoin ana ağına gönderilir. Bu birleştirme işlemi düğümler üzerindeki doğrulama yükünü önemli ölçüde azaltır ve işlem onayını kolaylaştırarak küçük işlemlerin daha önemli olanları engellemesini önler.

Ağ Esnekliği ve Gizlilik

Lightning Network, tüm kullanıcılar arasında doğrudan eşleştirme ihtiyacını ustaca ortadan kaldırır. Örneğin, kullanıcı A’nın kullanıcı B ile bir kanalı varsa ve kullanıcı C’nin kullanıcı B ile bir nakalı varsa ancak kullanıcı A ile yoksa, fonlar yine de tüm ağ katılımcıları arasında zahmetsizce aktarılabilir. Lightning Network, geleneksel Bitcoin adreslerine benzeyen adreslerle çalışarak kullanıcı dostu ve alışılmış bir ödeme deneyimi sunar.

Kullanıcılar ödeme kanallarını kapatabilir ve nihai bakiyelerini istedikleri zaman çekirdek Bitcoin blok zincirinde kapatabilirler. Bitcoin ağı daha verimli çalışır çünkü yalnızca ödeme kanallarının açılması ve kapanması birincil blok zincirine kaydedilir. Ayrıca, Lightning Network işlemleri Layer-1 işlemlerinden daha gizli olabilir çünkü birincil blok zincirindeki işlemler herkes tarafından görülebilir.

Geliştirilmiş Ölçeklenebilirlik

Sürekli ölçeklenebilirlik sorununu ele alan Lightning Network, işlemleri birinci blok zincirinin dışına aktararak ustaca bir yaklaşım kullanır. Bu yaklaşım, güvenlik ve anonimliğin korunmasını sağlayarak Bitcoin ağının ölçeklenebilirliğini artırır. İşlemler Layer-2 bloklar halinde işlenerek genel ağın hızını ve verimliliğini artırır. Lightning Network saniyede 1.000.000 işlem gerçekleştirebilir.

Hızlı Mikro Ödemeler

Lightning Network, özellikle oyun gibi alanlarda Web3 uygulamalarının gelişimi için kritik bir özellik olan hızlı mikro ödemeleri kolaylaştırır. Bitcoin blok zinciriyle karşılaştırıldığında, Lightning Network daha küçük işlem çıktılarına izin vererek blok zincirinin kullanılabilirliğini artırmak için gerekli olan kesintisiz ve hızlı mikro ödemelerin önünü açar.

İşlem Verimliliği ve Düşük Ücretler

Lightning Network’ün son derece düşük işlem ücretleriyle mikro ödemeleri mümkün kılma kabiliyeti, daha uygun maliyetli ve rekabetçi bir ortamı teşvik ederek rakip blok zinciri platformlarına pazar payı kaybını önler.

Çevresel Kaygıların Ele Alınması

Kripto para biriminde enerji tüketiminin öneminin farkında olan Lightning Network, işlemlerin gerçekleştirilmesiyle ilişkili enerji taleplerini azaltmaktadır. İşlemlerin önemli bir kısmının Bitcoin blok zincirinin dışına taşınması, genel enerji ayak izinde kayda değer bir azalmaya katkıda bulunur.

Lightning Network Endişelerini Anlamak

Uzmanlara göre, Lightning Network’ün Bitcoin’in doğasında var olan zorlukların birçoğunu ele alma kabiliyetine rağmen, kripto para topluluğu içinde dikkatle değerlendirilmesi gereken bazı kayda değer endişeler var.

Merkezileşme Riskleri

Lightning Network düğümlerinin hızla benimsenmesi, istemeden de olsa ağ içinde merkezi yapıların kurulmasına yol açabilir. Bu durum, mevcut finansal sistemlerde görülen geleneksel merkez ve kol modelini taklit ederek kripto para ekosisteminde de benzer merkezileşme ve kontrol sorunlarının ortaya çıkmasına neden olabilir.

Kapalı Kanal Dolandırıcılığı

Lightning Network kullanımıyla ilgili kritik risklerden biri de hileli kanal kapatma olasılığıdır. Bu durum, bir katılımcının bir ödeme kanalını dürüst olmayan bir şekilde kapatarak ilk yatırılan paraların yetkisiz bir şekilde geri alınmasına yol açmasıyla ortaya çıkar. Dolandırıcılık faaliyetlerini önlemek için gözetleme kulesi düğümlerinin uygulanması, ağın bütünlüğünü ve güvenliğin sağlamak için çok önemli hale gelmektedir.

Ücret Yapıları

Lightning Network içindeki işlem ücretleri, yönlendirme ücretleri, kanal açma ve kapama ücretleri ve standart Bitcoin işlem ücretleri dahil olmak üzere çeşitli bileşenleri kapsar. Ayrıca, izleme hizmetleri için genellikle ek ücret talep eden üçüncü taraf gözetleme kulelerinin devreye sokulması, Lightning Network işlemleriyle ilişkili genel maliyet yüküne katkıda bulunur.

Saldırılara Karşı Güvenlik Açıkları

Lightning Network, yenilikçi tasarıma rağmen potansiyel saldırılara ve güvenlik ihlallerine karşı savunmasız kalmaktadır. Ödeme kanalları, cüzdanlar ve uygulama programlama arayüzlerinin (API’ler) tümü, ağın bütünlüğünü ve kullanıcı fonlarını tehlikeye atmak isteyen kötü niyetli aktörler tarafından istismar edilebilecek hassas noktalardır.

Kötü Niyetli Saldırı Riskleri

Kötü niyetli saldırıların neden olduğu tıkanıklık, Lightning Network’ün istikrarı için bir başka önemli tehdit oluşturmaktadır. Ödeme kanallarının tıkanması halinde, fon çekimindeki olası gecikmeler, özellikle hizmet reddi saldırılarının neden olduğu ağ donmaları durumunda, kullanıcıları artan fon hırsızlığı risklerine maruz bırakabilir.

Yukarıdaki faktörleri göz önünde bulundurarak, Lightning ağı ile ilerlemek istiyorsanız, aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz.

Lightning Ağına Başlarken

Lightning ağını keşfetmek ve sorunsuz ve verimli işlemler için yeteneklerinden yararlanmak isteyenler için ilk adımları anlamak çok önemlidir.

Lightning Uyumlu Bir Cüzdan Seçin

Tercihlerinize ve deneyim seviyenize uygun Lightning uyumlu bir cüzdan seçin. Mevcut seçenekler genel olarak iki kategoriye ayrılır. Bu kategorileri, her biri farklı kullanıcı gereksinimlerine ve beceri seviyelerine hitap eden emanet ve emanet dışı cüzdanlar olarak tanımlayabiliriz.

Sadelik İçin Saklama Cüzdanları

Kullanıcı dostu işlevler ve özel anahtarların basitleştirilmiş yönetimini arayan bir acemiyseniz, Strike, Blue Wallet veya Wallet of Satoshi gibi bir emanet cüzdanını tercih edebilirsiniz. Emanet cüzdanlar, kullanıcıların şifreleri sıfırlamasına ve şifre kaybı durumunda erişimi kurtarmasına olanak tanıyarak ek kolaylık sunar.

Daha Fazla Kontrol İçin Gözetim Dışı Cüzdanları Keşfedin

Kripto para dünyasında daha fazla deneyime sahipseniz ve özel anahtarlarınız üzerinde tam kontrole öncelik veriyorsanız Muun, Breez, Phoenix veya Zap gibi gözetim dışı cüzdan seçeneklerini değerlendirin. Bu cüzdanlar kullanıcılara varlıkları üzerinde tam yetki verir. Bununla birlikte, olası fon kayıplarını önlemek için özel anahtarları yedeklemenin ve güvence altına almanın önemini anlamak zorunludur.

Lightning Network’ü Kucaklamak

Lightning Network, Bitcoin’in hızı ve maliyet etkinliği ile ilgili uzun süredir devam eden zorlukları ele alarak, işlemlerin mikro ödeme kanalları aracılığıyla gerçekleştirilmesi için sorunsuz ve uygun maliyetli bir yol sunuyor.

Dönüştürücü potansiyeline rağmen, Lightning Network’ün güvenlik açıklarından muaf olmadığını kabul etmek zorunludur. Hub-and-spoke modelinin kopyalanması, kapalı kanal dolandırıcılığı, hack’ler ve kötü niyetli saldırılar gibi endişeler, dikkatli uygulama ve sağlam güvenlik önlemlerinin gerekliliğinin altını çizmektedir.

Yine de Lightning Network, Bitcoin’in günlük işlemlerde yaygın olarak benimsenmesi için bir umut olmaya devam ediyor. Bitcoin’i daha erişilebilir, daha hızlı ve daha uygun fiyatlı hale getirerek işletme sahipleri, yatırımcılar ve dijital para biriminin geleceğini benimsemeye hevesli tüm bireyler için devrim yaratmayı vadediyor.

Lightning Network, son iki yılda %1200’ün üzerindeki yükselişiyle son zamanlarda kayda değer bir büyüme gösterdi. River’ın yalnızca Bitcoin borsa verilerine göre, Ağustos 2023’te ağ tarafından toplam yaklaşık 6,6 milyon yönlendirilmiş işlem kaydedildi ve bu rakam Ağustos 2021’de gözlemlenen 503.000 işleme kıyasla artış gösterdi.

Kaynak: https://www.bsc.news/post/what-is-bitcoin-lightning-network-usecases-concerns-and-more

Kripto paralar ve blockchain hakkındaki her türlü sorunuz için telegram kanalımıza davetlisiniz. Kanala katılmak için tıklayınız.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Burada yer alan ve hiçbir şekilde yönlendirici nitelikte olmayan içerik, yorum ve tavsiyeler genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir.

Hiçbir şekilde yönlendirici nitelikte olmayan bu içerik, genel anlamda bilgi vermeyi amaçlamakta olup; bu içeriğin, yatırımcıların alım satım kararlarını destekleyebilecek yeterli bilgileri kapsamayabileceği dikkate alınmalıdır. Bu sayfalarda yer alan çeşitli bilgi ve görüşlere dayanılarak yapılacak ileriye dönük yatırımlar ve ticari işlemlerin sonuçlarından ya da ortaya çıkabilecek zararlardan KoinSaati sorumlu tutulamaz. 

Onur Çaliş tarafından yazıldı.

Beykent Üniversitesi, Radyo ve Televizyon Programcılığı bölümünden 2020 senesinde mezun oldum. Başkent İletişim Akademisi'nde Diksiyon, Sunuculuk ve Spikerlik eğitimi aldım. Stajımı China Radio International bünyesinde tamamladım. Kripturk ile başladığım profesyonel çalışma hayatıma Bitlo Teknoloji ve Coinkolik ile devam ettim. Şu anda ise Koinsaati çatısı altında editörlük ve sunuculuk yaparak devam etmekteyim.

Chirpley (CHRP) Hakkında Her Şey

Kripto Para ve Hisse Senetlerinde Temel Analiz Nedir?