içinde , , ,

AMM (Automated Market Maker) Nedir?

Otomatik piyasa yapıcı (AMM), merkezi olmayan finans (DeFi) ekosisteminin bir parçasıdır. Geleneksel bir alıcı ve satıcı pazarı yerine likidite havuzlarını kullanarak dijital varlıkların izinsiz ve otomatik bir şekilde işlem görmesini sağlarlar. AMM kullanıcıları, fiyatları sabit bir matematiksel formülle belirlenen kripto tokenleri ile likidite havuzları sağlar. Likidite havuzları farklı amaçlar için optimize edilebilir ve DeFi ekosisteminde önemli bir araç olduklarını kanıtlamaktadır.

Otomatik piyasa yapıcılar (AMM’ler), dijital varlıkların izinsiz olarak ve geleneksel bir alıcı ve satıcı pazarı yerine likidite havuzları kullanılarak otomatik olarak işlem görmesine izin verir. Geleneksel bir değişim platformunda, alıcılar ve satıcılar bir varlık için farklı fiyatlar sunar. Diğer kullanıcılar listelenen bir fiyatı kabul edilebilir bulduklarında, bir alım satım gerçekleştirirler ve bu fiyat varlığın piyasa fiyatı olur. Hisse senetleri, altın, gayrimenkul ve diğer birçok varlık, ticaret için bu geleneksel piyasa yapısına güveniyor. Bununla birlikte, AMM’lerin varlık ticareti için farklı bir yaklaşımı vardır.

Otomatik Piyasa Yapıcı

AMM’ler, Ethereum’a ve merkeziyetsiz finansa (DeFi) özgü bir finansal araçtır. Bu yeni teknoloji merkezi olmayan bir teknolojidir, her zaman ticarete açıktır ve alıcılar ile satıcılar arasındaki geleneksel etkileşime dayanmamaktadır. Varlıkları takas etmenin bu yeni yöntemi, genel olarak Ethereum, kripto ve blok zinciri teknolojisinin ideallerini bünyesinde barındırıyor: sistemi hiç kimse kontrol etmiyor ve herkes yeni çözümler geliştirip katılabilir.

Likidite Havuzları ve Likidite Sağlayıcıları

Likidite, bir varlığın piyasa fiyatını etkilemeden başka bir varlığa, genellikle bir fiat para birimine ne kadar kolay dönüştürülebileceğini ifade eder. AMM’ler devreye girmeden önce likidite, Ethereum’daki merkezi olmayan borsalar (DEX’ler) için bir önemli bir zorluktu. Karmaşık bir arayüze sahip yeni bir teknoloji olarak, alıcı ve satıcı sayısı azdı ve bu da düzenli olarak ticaret yapmaya istekli yeterli sayıda insan bulmanın zor olduğu anlamına geliyordu. AMM’ler, likidite havuzları oluşturarak ve likidite sağlayıcılarına bu havuzlara varlık sağlama teşviki sunarak bu sınırlı likidite sorununu çözer. Bir havuzda ne kadar çok varlık ve havuzda ne kadar fazla likidite varsa, merkezi olmayan borsalarda ticaret o kadar kolay olur.

AMM

AMM platformlarında, alıcılar ve satıcılar arasında ticaret yapmak yerine, kullanıcılar bir token havuzuna, yani likidite havuzuna karşı ticaret yaparlar. Özünde, bir likidite havuzu, paylaşılan bir token havuzudur. Kullanıcılar tokenlerle likidite havuzları sağlar ve havuzdaki tokenlerin fiyatı matematiksel bir formülle belirlenir. Formülü değiştirerek, likidite havuzları farklı amaçlar için optimize edilebilir.

Otomatik Piyasa Yapıcı Varyasyonları

Vitalik Buterin’in otomatikleştirilmiş veya zincir içi para piyasaları çağrısı yapan orijinal gönderisinde, AMM’lerin merkezi olmayan ticaret için mevcut tek seçenek olmaması gerektiğini vurguladı. Bunun yerine, AMM dışı borsalar AMM fiyatlarını doğru tutmak için hayati önem taşıdığından token ticareti yapmanın birçok yolu olması gerekiyordu. Ancak tahmin etmediği şey, AMM’lere yönelik çeşitli yaklaşımların geliştirilmesiydi. DeFi ekosistemi hızla gelişti, ancak üç baskın AMM modeli ortaya çıktı: Uniswap, Curve ve Balancer.

AMM

  • Uniswap, kullanıcıların 50/50 oranına sahip herhangi bir ERC-20 token çiftiyle likidite havuzu oluşturmasına olanak tanıyor ve Ethereum’daki en kalıcı AMM modeli haline geldi.
  • Curve, stabilcoinler gibi benzer varlıkların likidite havuzlarını oluşturmada uzmanlaşmıştır ve sonuç olarak, sınırlı likidite sorununu çözerken sektördeki en düşük oranlardan ve en verimli alım satımlardan bazılarını sunar.
  • Balancer, kullanıcıların herhangi bir oranda sekiz adede kadar farklı varlıktan oluşan dinamik likidite havuzları oluşturmasına izin vererek Uniswap’in sınırlarını genişletiyor ve böylelikle AMM’lerin esnekliğini artırıyor.

Otomatik Piyasa Yapıcılar (Automated Market Makers) yeni bir teknolojiden yararlansa da, bu teknolojinin yinelemeleri, hızla gelişen DeFi ekosisteminde önemli bir finansal araç ve olgunlaşan bir endüstrinin temel taşlarından biri olduğunu kanıtladı.

Kripto paralar hakkında; merak ettikleriniz, öğrenmek istedikleriniz, soru-cevap, güncel analizler için Telegram kanalımızda bizi takip edin ve iletişimde kalın. KoinSaati’nin Telegram Kanalına katılmak için tıklayınız.

Batuhan Görbulak tarafından yazıldı.

Hacettepe Üniversitesi Almanca Mütercim Tercümanlık bölümünden mezun olduktan sonra kendisini çeviri ve yerelleştirme alanlarında geliştirdi. Farklı şirketlerde serbest çevirmenlik yapmakta olan Batuhan, 2020’de kripto paralar ile tanışmasıyla birlikte iş ağını genişleterek FinTech alanında birçok projenin çevirisinde tecrübe kazandı. Son 1 senedir çalışmalarını FinTech alanına yoğunlaştırarak Blockchain'i keşfetme yolunda çalışmalarını genişletiyor ve şimdilerde ise koinsaati.com'da hem "co-founder hem de chief editor" olarak aktif bir şekilde çalışmalarını sürdürmeye devam ediyor.

Casper Network, Ethereum

Casper Network (CSPR) İçin Satış Kuyruğu Sistemi Nasıl Çalışır?

Kriptopara, Bitcoin

23 Mart 2021 Tarihli Ripple, Filecoin Ve Enjin Coin Fiyat Analizi